Next
Tarım arazilerinin korunması ve amaç dışı kullanımın önlenmesine yönelik önemli düzenlemeler içeren yeni kanun yürürlüğe girdi. “Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” kapsamında, tarım arazileri üzerinde izinsiz yapılaşmaya karşı yaptırımlar ağırlaştırıldı.
Yeni düzenlemeyle birlikte, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında izin alınmadan yapılan her türlü yapı ve tesise elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilemeyecek. Bu hüküm, özellikle tarım arazileri üzerinde izinsiz bağ evi, hobi bahçesi, konteyner, prefabrik yapı ve benzeri kullanımlar açısından yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Hükümet, yeni kanunla daha küçük çaplı tarım yapan, daha önce hisseli tarla alıp içine küçük bir bağ evi yapan ve burada tarımsal faaliyet yürüten kişiler ile tarlaya iki katlı lüks villa yapıp hiçbir tarımsal faaliyet yapmayan kişilerin ayrımını yapamıyor.
Yeni kanun çıkacak diye çözüm bekleyenler yine hüsrana uğradı. Bu düzenleme, vatandaşın sorununu çözmekten çok devlet kasasını doldurma politikası gibi görünüyor.
Mevcut yapıların ne olacağı konusundaki belirsizlik ise hâlâ devam ediyor. Hisselere bölünmüş tarlalar yeniden tek tarla haline nasıl getirilecek? Bu neredeyse imkânsız bir durumken, kanun sanki bu gerçekler hiç yokmuş gibi tartışılıp çıkarılmış.
Küçük ölçekli üretim yapan, toprağına sahip çıkan, ağaç diken, sebze eken ve tarımsal faaliyet yürüten vatandaş ile tarım arazisini villa alanına çeviren kişilerin aynı kefeye konulması büyük bir adaletsizliktir.
Bu düzenleme, sahadaki gerçekleri görmeden hazırlanmış bir kanun izlenimi veriyor.
Abonelik Veren Kuruma da Ceza Kesilecek
Kanunda dikkat çeken en önemli başlıklardan biri, yalnızca yapı sahiplerinin değil, abonelik işlemi yapan kurum ve idarelerin de sorumluluk altına alınması oldu.
Buna göre, izin alınmadan yapılmış yapı ve tesislere elektrik, su veya doğal gaz bağlantısı sağlayan idare, kurum ve kuruluşlara her abone başına 100 bin TL idari para cezası uygulanacak.
Ceza bununla da sınırlı kalmayacak. İdari para cezasının tebliğ edilmesinden sonra aboneliğin 30 gün içinde iptal edilmemesi halinde, aboneliğin devam ettiği her ay için ayrıca 100 bin TL idari para cezası kesilecek.
Tarım Arazilerinde Kooperatiflere Sınırlama
Kanunla birlikte tarım arazileri üzerinde kooperatiflerin taşınmaz edinmesine yönelik de önemli bir sınırlama getirildi.
Buna göre, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında “tarımsal niteliği korunacak alan” olarak belirlenen yerlerde ve plan dışında kalan tarım alanlarında kooperatifler mülkiyet veya sınırlı ayni hak edinemeyecek.
Ancak tarımsal amaçlı faaliyet gösteren kooperatifler için istisna tanındı. Bu tür kooperatiflerin söz konusu alanlarda taşınmaz edinmesi Tarım ve Orman Bakanlığı’nın iznine bağlı olacak.
Kaçak Yapılaşmaya Karşı Daha Sert Denetim
Düzenleme, özellikle son yıllarda tarım arazilerinde hızla artan parçalı satışlar, hobi bahçesi adı altında yapılaşma, izinsiz prefabrik ve konteyner yerleşimleri gibi uygulamalara karşı daha sıkı bir denetim sürecinin başlayacağını gösteriyor.
Uzmanlara göre yeni düzenleme, tarım arazilerinde yapı yapılmasını doğrudan yasaklamaktan öte, izinsiz yapıların yaşamsal altyapı hizmetlerine erişimini engelleyerek caydırıcılığı artırmayı hedefliyor.
Elektrik, su ve doğal gaz aboneliğinin engellenmesi, tarım arazilerinde fiili yerleşim ve yapılaşmanın önüne geçilmesi açısından en kritik adım olarak değerlendiriliyor.
Vatandaşlar Ne Yapmalı?
Tarım arazisi satın alan ya da bu alanlarda yapı yapmayı planlayan vatandaşların, işlem yapmadan önce mutlaka arazinin niteliğini, imar durumunu ve ilgili kurumlardan alınması gereken izinleri kontrol etmesi gerekiyor.
Özellikle “hobi bahçesi”, “tiny house alanı”, “bağ evi yapılabilir”, “elektrik ve su alınır” gibi ifadelerle pazarlanan taşınmazlarda vatandaşların dikkatli olması önem taşıyor.
Yeni düzenleme sonrası izinsiz yapıların yalnızca yıkım ve para cezası riskiyle değil, aynı zamanda abonelik alamama ve mevcut aboneliklerin iptali riskiyle de karşı karşıya kalacağı belirtiliyor.
Tarım Arazileri İçin Yeni Uyarı
Kanun değişikliğiyle birlikte tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasının önüne geçilmesi, tarımsal üretim alanlarının korunması ve plansız yapılaşmanın engellenmesi hedefleniyor.
Eleştiriler: "Ceza Keserek Kasa Doldurma"
Vatandaşlar kanadından gelen tepkiler ise sert. Eleştirmenler, düzenlemenin tarım arazilerini korumaktan çok devlet kasasına gelir sağlama amacı taşıdığını savunuyor. Yıkım listesinde 11 bini aşkın hobi bahçesinin yer alması ve kesilen cezaların yüksekliği, bu eleştirileri güçlendiriyor.
