Son yıllarda Türkiye’de konut satın alarak vatandaşlık hakkı elde eden yabancıların önemli bir bölümü, artık yeni alım yapmak yerine ellerindeki gayrimenkulleri satışa çıkarmaya başladı. Uzmanlara göre bu eğilimin arkasında başta hayat pahalılığı, artan yaşam giderleri ve döviz bazında cazip kâr fırsatları bulunuyor.
Hayat Pahalılığı Yabancıları da Zorluyor
Türkiye’de özellikle büyükşehirlerde hızla yükselen kira, aidat, enerji ve günlük yaşam maliyetleri yalnızca yerli vatandaşları değil, ülkede yaşayan yabancıları da ciddi şekilde etkilemiş durumda. Birçok yabancı yatırımcı, “kazancımız burada yaşamaya yetmiyor” diyerek harcamalarını kısmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Özellikle döviz geliri olmayan veya gelirini Türkiye dışından elde eden yabancılar için enflasyon, günlük hayatı giderek daha pahalı hale getirirken; sağlık, eğitim ve özel hizmet maliyetlerindeki artış da bu süreci hızlandıran faktörler arasında yer alıyor.
Vatandaşlık İçin Alındı, Şimdi Satılıyor
2018 sonrası dönemde Türkiye’de vatandaşlık için konut alımı ciddi bir yabancı talebi oluşturmuştu. Dolar bazında nispeten düşük konut fiyatları, yabancılar için önemli bir fırsat olarak görülmüş; birçok yatırımcı bu süreçte hem Türk vatandaşlığı almış hem de gayrimenkulünü değer artışıyla elde tutmuştu.
Ancak gelinen noktada tablo tersine döndü. Son dönemde özellikle İstanbul, Antalya, Mersin ve Ankara gibi şehirlerde, yabancılara ait konutların satış ilanlarında belirgin artış yaşanıyor. Uzmanlar, bu satışların büyük bölümünün dolar bazında kârla yapıldığına dikkat çekiyor.
Yeni Rota: Avrupa, Kanada, ABD ve İngiltere
Türkiye’den çıkış yapan yabancıların önemli bir kısmının rotası ise Avrupa ülkeleri, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere oldu. Bu ülkelerde daha öngörülebilir ekonomik şartlar, uzun vadeli yaşam planları ve sosyal hakların etkili olduğu belirtiliyor.
Gayrimenkul danışmanları, satış yapan yabancıların büyük bölümünün Türkiye’de yeniden konut almayı düşünmediğini, tamamen çıkış stratejisi izlediğini ifade ediyor. Bu durum, yabancı talebine dayalı konut satışlarının önümüzdeki dönemde daha da azalabileceğine işaret ediyor.
Piyasaya Etkisi Ne Olacak?
Yabancıların satışa yönelmesi, özellikle belirli bölgelerde arzı artırarak fiyatların dengelenmesine katkı sağlayabilir. Ancak sektör temsilcileri, bu etkinin kısa vadede sınırlı kalacağını, asıl belirleyici unsurun iç talep, kredi koşulları ve ekonomik istikrar olacağını vurguluyor.
Öte yandan, yabancı yatırımcıların Türkiye’den kârla çıkış yapması kamuoyunda tartışma yaratırken, vatandaşlık karşılığı konut satış modelinin uzun vadeli sonuçları da yeniden sorgulanmaya başladı.
Uzmanlar Uyarıyor
Gayrimenkul uzmanlarına göre Türkiye, yabancı yatırımcı için hâlâ potansiyel barındırsa da yaşam maliyetleri ve ekonomik belirsizlikler giderilmediği sürece bu satış eğiliminin devam etmesi bekleniyor. Uzmanlar, sürdürülebilir bir yabancı yatırım politikası için yalnızca konut satışına değil, uzun vadeli yaşam ve üretim odaklı düzenlemelere ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
