Kura sonucu hak sahibi olamayan milyonlarca başvuru sahibi, yatırdıkları 5 bin TL’nin geri ödenmesinde gecikmeler yaşandığını öne sürüyor. e-Devlet’te iade işlemi yapılmış görünmesine rağmen bankaya para geçmediğini belirten yurttaşlar, hem bankalardan hem de TOKİ’den net bilgi alamadıklarını ifade ediyor.
e-Devlet’te “İade Yapıldı” Görünüyor, Hesaba Para Geçmiyor
Bazı başvurularda e-Devlet sisteminde iade işleminin tamamlandığı bilgisi yer almasına rağmen, banka hesaplarına herhangi bir tutarın yansımadığı iddia ediliyor. Bazı vatandaşlar ise sistem hatası nedeniyle iade talebi oluşturamadıklarını belirtiyor.
Özellikle Halkbank ve Emlak Katılım üzerinden yapılan başvurularda gecikme iddialarının yoğunlaştığı görülüyor. Şikâyetlerde, banka şubelerinin “TOKİ’den onay bekleniyor” yanıtı verdiği; TOKİ çağrı merkezinin ise “bankayla görüşün” yönlendirmesinde bulunduğu aktarılıyor. Bu durum, sürecin iki kurum arasında sıkıştığı eleştirilerine yol açıyor.
Şikâyet Sayısında Yüzde 213 Artış
Şikâyet var platformu verilerine göre TOKİ hakkında yapılan başvurular son dönemde dikkat çekici biçimde arttı.
- 2024 yılında 369
- 2025 yılında 235
- 2026’nın aynı döneminde 736
Şikâyet varda yüzbinlerce şikayet kaydı oluşturuldu. Böylece bir önceki yıla kıyasla yüzde 213 oranında artış yaşandı. Özellikle 16 Şubat haftasında şikâyet sayısının 192’ye ulaşması, artışın son haftalarda hız kazandığını gösteriyor.
Şikâyetlerin büyük bölümünü “iade yapılmadı”, “e-Devlet’te görünüyor ama hesaba geçmedi” ve “muhatap bulamıyoruz” başlıkları oluşturuyor.
3 Milyondan Fazla Kişi 5 Bin TL’sini Bekliyor
Projeye toplam 8 milyon 840 bin kişi başvurdu. Başvurulardan 5 milyon 242 bini geçerli sayıldı. Kura sonucu hak sahibi olamayan yaklaşık 3 milyon 242 bin kişinin yatırdığı 5 bin TL’nin iade edilmesi gerekiyor.
Bu da toplamda yaklaşık 16 milyar TL’yi aşan bir iade süreci anlamına geliyor. Kuraların tamamlandığı birçok ilde vatandaşlar, sonuçların açıklanmasının üzerinden haftalar geçmesine rağmen iade ödemesinin yapılmadığını dile getiriyor.
Ekonomik koşulların zorlaştığı bir dönemde 5 bin TL’nin özellikle dar gelirli vatandaşlar için önemli bir meblağ olduğuna dikkat çekiliyor. Sosyal konut umuduyla başvuru yapan ve kura sonucunda ev sahibi olamayan yurttaşlar, en azından yatırdıkları bedelin zamanında iade edilmesini talep ediyor.
Süreç Nasıl İşliyor?
Mevcut uygulamaya göre:
- Hak sahibi olamayan başvuru sahiplerine iade işlemi banka üzerinden gerçekleştiriliyor.
- İade süreci, kura sonuçlarının kesinleşmesinin ardından başlatılıyor.
- Ödemeler genellikle başvuru yapılan banka aracılığıyla hesaplara aktarılıyor.
Ancak sahadan gelen şikâyetler, uygulamada ciddi aksaklıklar yaşandığını gösteriyor. Bazı vatandaşlar otomatik iade yerine manuel işlem gerektiği bilgisini aldıklarını, bunun da süreci uzattığını belirtiyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Gayrimenkul ve kamu projeleri alanında değerlendirme yapan uzmanlar, bu ölçekte bir başvuru ve iade sürecinin güçlü bir dijital altyapı ve koordinasyon gerektirdiğini vurguluyor. Milyonlarca kişiyi ilgilendiren iade operasyonunda şeffaf ve takvime bağlı bir bilgilendirme yapılmasının, kamuoyundaki belirsizliği azaltacağı ifade ediliyor.
Ayrıca iade takviminin il bazlı ve kamuoyuna açık şekilde duyurulması, banka–TOKİ arasındaki sorumluluk paylaşımının netleştirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Beklenti: Net Takvim ve Şeffaf Bilgilendirme
Vatandaşların ortak talebi ise oldukça net:
- İade sürecine ilişkin resmi ve bağlayıcı bir takvim açıklanması
- e-Devlet sistemindeki bilgilerle banka kayıtlarının uyumlu hale getirilmesi
- Gecikmelerin gerekçesi hakkında açık bilgilendirme yapılması
Sosyal konut projesi, milyonlarca kişi için barınma umudu olmuştu. Şimdi ise aynı milyonlar, yatırdıkları 5 bin TL’nin iadesini bekliyor. Sürecin nasıl ve ne zaman tamamlanacağı, önümüzdeki günlerde yapılacak resmi açıklamalarla netlik kazanacak.
