Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Ali Güvenç Kiraz haberine göre Yargıtay 3. Hukuk Dairesi tarafından verilen E. 2022/4152, K. 2023/1079, T. 11.04.2023 sayılı karar, emlak danışmanlarının hizmet bedeli alacağı konusunda sektörde uzun süredir tartışılan bir konuya netlik kazandırdı. Karara göre, emlak danışmanının yalnızca tarafları buluşturması ve fırsatı göstermesi dahi — diğer işlemleri müteahhit yürütse bile — ücret hakkının doğması için yeterli kabul edildi.
“Fırsat Gösterme Tellallığı” Hukuken Tanındı
Kararda; kat karşılığı, bedel karşılığı ya da farklı modellerle inşaat yapmak isteyen müteahhitlere arsa veya proje gösteren emlak danışmanının yaptığı iş, “fırsat gösterme tellallığı” olarak tanımlandı.
Yüksek Mahkeme şu noktaya özellikle vurgu yaptı:
-
Emlak danışmanı ile müteahhit arasında yazılı protokol veya yetkilendirme sözleşmesi bulunuyorsa
-
Danışman, tarafların bir araya gelmesine aracılık etmişse
-
Sonrasında müteahhit ile arsa sahipleri sözleşme imzalamışsa
👉 Emlak danışmanı hizmet bedelini hak eder.
Müteahhitin “Sözleşmeyi ben yaptım, danışmanın katkısı olmadı” yönündeki savunması ise geçerli sayılmadı.
Kentsel Dönüşüm Süreci Açısından Kritik
Kararın özellikle kentsel dönüşüm projelerinde sıkça yaşanan uyuşmazlıklar için emsal niteliğinde olduğu değerlendiriliyor. Uygulamada müteahhitlerin;
-
uygun arsayı bulma
-
malikleri organize etme
-
görüşmeleri başlatma
gibi aşamalarda emlak danışmanlarından ciddi destek aldığı, ancak sözleşme imzalandıktan sonra ücret ödemekten kaçınabildiği biliniyordu.
Yargıtay’ın bu kararıyla birlikte, danışmanın yaptığı işin sadece sözleşme imzalatmak olmadığı; fırsatı oluşturmanın da hukuken korunması gereken bir hizmet olduğu açık şekilde ortaya kondu.
Yazılı Sözleşme Şartı Önemli
Kararda dikkat çeken en kritik unsur ise yazılı protokol şartı oldu. Buna göre:
-
Yetkilendirme veya hizmet sözleşmesi yazılı olacak
-
Gösterilen proje kapsamında anlaşma yapılacak
-
Ardından hizmet bedeli doğacak
Bu şartlar sağlandığında danışmanın ücret talebi hukuken korunuyor.
Sektörde Dengeleri Değiştirebilir
Kararın emlak sektöründe özellikle arsa geliştirme ve dönüşüm projelerinde çalışma biçimini değiştirmesi bekleniyor. Uzmanlara göre bundan sonra danışmanların sözlü anlaşmalar yerine yazılı protokol ile çalışması, müteahhitlerin ise aracılık emeğini göz ardı edememesi gerekecek.
Söz konusu içtihat, emlak danışmanlarının “yalnızca kapı açan kişi” değil, proje oluşumunun temel aktörü olduğunun hukuken kabul edilmesi açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Bu haberi faydalı bulduysanız en çok sevdiğiniz veya birlikte iş yaptığını emlak danışmanına gönder oda bu konu hakkında bilgi sahibi olsun Müteahhitin verdiği hizmetin karşılığını alsın.
