Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), gayrimenkul sektöründe sahte ilanların önüne geçmek ve tüketiciyi korumak amacıyla devreye alınmasına rağmen, bazı fırsatçı kişi ve firmaların eski alışkanlıklarını sürdürdüğü iddia ediliyor.
Sektör temsilcilerine göre, bazı emlak ofisleri hâlâ gerçekte olmayan taşınmazları ilana koyuyor, yanlış konum bilgileri kullanıyor, başka mülklere ait fotoğraflarla ilan yayınlıyor ve piyasa değerinin çok altında gösterilen fiyatlarla vatandaşların dikkatini çekmeye çalışıyor. Uzmanlar, bu tür uygulamaların hem tüketicileri mağdur ettiğini hem de sektörün itibarını zedelediğini belirtiyor.
"Vatandaşın umudu istismar ediliyor"
Özellikle ekonomik şartların zorlaştığı dönemlerde uygun fiyatlı konut ve arsa arayışında olan vatandaşların hedef alındığını ifade eden sektör temsilcileri, bazı kişilerin düşük fiyatlı ilanlarla müşterileri ofislerine çektiğini, ardından "ilan yeni satıldı", "mülk sahibi vazgeçti" veya benzeri gerekçelerle farklı taşınmazlar pazarlamaya çalıştığını dile getiriyor.
Bunun yanında kapora dolandırıcılığına varan yöntemlerin de zaman zaman gündeme geldiği belirtilirken, uzmanlar vatandaşların ilanlardaki fiyat, konum ve mülk bilgilerinin doğruluğunu mutlaka araştırmaları gerektiğini vurguluyor.
Kadir Özel: "Kurunun yanında yaş da yanıyor"
Gayrimenkul sektöründe uzun yıllardır faaliyet gösteren Emlak34 Gayrimenkul Yatırım Danışmanlığı yetkilisi Kadir Özel, sahte ilanların sektöre büyük zarar verdiğini söyledi.
Özel, "Yıllardır dürüstlük ve şeffaflık ilkesiyle çalışan binlerce emlak danışmanı var. Ancak birkaç kişinin yaptığı yanlış uygulamalar nedeniyle vatandaşların önemli bir kısmı tüm emlakçılara şüpheyle yaklaşmaya başladı. Kurunun yanında yaş da yanıyor. Mesleğini hakkıyla yapan insanlar da bu güvensizlik ortamından olumsuz etkileniyor" dedi.
"Mesleki yaptırımlar artırılmalı"
Sahte ilan yayınlayan, vatandaşları yanıltan veya kapora dolandırıcılığına zemin hazırlayan kişi ve işletmelere yönelik denetimlerin artırılması gerektiğini belirten Özel, meslek etiğine aykırı davranışların ağır yaptırımlarla karşılaşması gerektiğini savundu.
Özel, "Gerçek dışı ilanlarla piyasayı manipüle eden, vatandaşları mağdur eden kişilerin mesleki yeterlilikleri ve yetki belgeleri ciddi şekilde incelenmeli. Sektörün temizlenmesi için caydırıcı uygulamalar şart. Aksi halde güven kaybı devam eder" ifadelerini kullandı.
Vatandaşlara önemli uyarılar
Uzmanlar, gayrimenkul alım veya kiralama sürecinde vatandaşların şu noktalara dikkat etmesini öneriyor:
- Piyasa değerinin çok altında görünen ilanlara karşı temkinli olun.
- İlanlardaki fotoğraf ve konum bilgilerinin doğruluğunu araştırın.
- Taşınmazı görmeden kapora göndermeyin.
- Yetki belgeli ve kurumsal çalışan emlak firmalarını tercih edin.
- Tapu ve mülkiyet bilgilerini resmi kaynaklardan teyit edin.
- Sözlü vaatler yerine yazılı belgelerle işlem yapın.
Güvenilir danışmanlarla çalışmak önem taşıyor
Gayrimenkul uzmanları, konut, arsa ve arazi yatırımlarında güvenilir, referans sahibi ve yetki belgeli danışmanlarla çalışmanın olası mağduriyetlerin önüne geçeceğini belirtiyor. Sektör temsilcileri, EİDS uygulamasının etkin şekilde denetlenmesi ve sahte ilanlara karşı daha sert yaptırımlar uygulanması halinde hem tüketicilerin korunacağını hem de sektörün itibarının güçleneceğini ifade ediyor.
