Bu oran, şirketlerin bilançolarında yer alan maddi duran varlıkların ve öz kaynakların değerlemesinde kullanılacak.
Oranın Belirlenme Süreci
Gelir İdaresi Başkanlığı, 2026 yılı yeniden değerleme oranını, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerini dikkate alarak belirledi. Yasal düzenlemeye göre, yeniden değerleme oranı, bir önceki yılın Ekim ayından, uygulama yılının Eylül ayına kadar geçen 12 aylık dönemdeki ÜFE artış oranıdır.
Hangi Varlıklar ve Kalemler İçin Geçerli?
-
Maddi duran varlıklar (binalar, makinalar, taşıtlar, demirbaşlar)
-
Maddi olmayan duran varlıklar (haklar, lisanslar, patentler)
-
Özkaynak kalemleri (özellikle şirketlerin sermaye yapısını ilgilendiren unsurlar)
-
Finansal kiralama (leasing) işlemlerine konu varlıklar
Vergisel Etkiler ve Muhasebe Uygulamaları
2026 yılı için belirlenen %45'lik oran, kurumlar vergisi mükelleflerinin vergi matrahının hesaplanmasında dikkate alınacak. Yeniden değerleme sonucunda ortaya çıkan değer artışları, vergisel anlamda farklı muamelelere tabi olabilecek. Şirketlerin, muhasebe kayıtlarında bu oranı dikkate alarak düzenlemeler yapması gerekecek.
Uygulama Takvimi
-
Oranın ilan tarihi: Aralık 2025
-
Uygulama dönemi: 1 Ocak 2026 - 31 Aralık 2026
-
Beyan ve kayıt düzenlemeleri: 2026 mali yılı bilanço dönemi içinde tamamlanacak
Sektörel Etkiler
Ekonomi çevreleri, %45'lik oranın, enflasyonist baskıların devam ettiği bir ortamda şirketlerin reel varlık değerlerini daha doğru yansıtmalarına imkan sağlayacağını belirtiyor. Özellikle inşaat, imalat ve enerji sektörlerinde yüksek değerli sabit varlıklara sahip şirketler için bu düzenlemenin önemli etkileri olacağı öngörülüyor.
Uzman Görüşü
Vergi Hukuku uzmanı Dr. Ayşe Yılmaz, "2026 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranı, şirketlerin enflasyon muhasebesi uygulamalarına uyum sağlamaları açısından kritik öneme sahip. Şirketlerin bu oranı dikkate alarak varlık değerlemelerini güncellemeleri, hem finansal tabloların gerçeği yansıtması hem de vergisel yükümlülüklerin doğru hesaplanması açısından önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Yeniden Değerleme Oranı Gayrimenkul Piyasasında Neleri Etkiler?
1. Emlak Vergisi
Emlak vergisi; konut, arsa ve araziler için, taşınmazın “vergi değeri” üzerinden ödenen yıllık bir vergidir. Ev sahipleri tarafından ödenir ve her yıl iki taksit halinde tahsil edilir.
Normal şartlarda emlak vergisine esas vergi değeri, bir önceki yılın değerinin yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılmasıyla hesaplanmaktaydı. Ancak TBMM’de kabul edilen yeni düzenleme ile bu konuda önemli değişiklikler yapıldı.
2026 yılı için, takdir komisyonlarının belirlediği yeni arsa ve arazi birim değerleri ne kadar yükselirse yükselsin, hesaplanan emlak vergisi matrahı 2025 yılındaki vergi değerinin iki katını aşamayacak. Ancak 2027–2029 yıllarını kapsayan ara yıllardaki emlak vergisi artış sistemi değiştirildi. Alınan karar devam ettirildiği takdirde bu ara yıllarda vergi değerleri yeniden değerleme oranının yarısı değil tamamı kadar artırılabilecek.
2. Çevre Temizlik Vergisi
Çevre temizlik vergisi, belediyeler tarafından alınan ve konutların su tüketimine bağlı olarak tahsil edilen ve her yıl yeniden değerleme oranına bağlı olarak güncellenen bir vergidir. Bu sebeple bu vergi su faturasını ödeyen kişi tarafından ödenmiş olur.
3. Kira Geliri İstisna Tutarı ve Beyan Sınırı
Konut kira gelirlerinde, her yıl belirlenen bir istisna tutarı bulunur. Bu tutarın altında kalan yıllık kira gelirleri için gelir vergisi beyannamesi verilmez.
Bu istisna tutarı da her yıl yeniden değerleme oranı doğrultusunda artırılır. İstisna tutarının yükselmesi, beyanname verme zorunluluğunu etkilediği gibi, istisna tutarının vergiden düşülmesi nedeniyle dolaylı olarak ödenecek kira gelir vergisini de etkiler.
Kısacası yeniden değerleme oranı, hem kimlerin beyanname vereceğini hem de kira gelirinden ödenecek vergi tutarını belirleyen önemli bir faktördür. 2026’da bu istisna tutarının 33 bin liradan 47 bin liraya yükselmesi beklenmektedir.
4. Değerli Konut Vergisi
Değerli konut vergisi, değeri belirli bir eşik tutarın üzerinde olan konutlar için ödenen ek bir vergidir. Bu eşik tutarlar ve vergi dilimleri de her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir.
Yeniden değerleme oranındaki artış, değerli konut vergisine tabi olacak konutların kapsamını genişletebilir ya da mevcut mükelleflerin ödeyeceği vergi tutarını artırabilir.
5. Gayrimenkule İlişkin Harçlar
Tapu işlemleri, ipotek tesisleri, imar ve ruhsat işlemleri, yapı ile ilgili izinler, kira sözleşmeleri ve noter işlemlerine ilişkin birçok harç da yeniden değerleme oranı esas alınarak artırılır.
Şirketlere Öneriler
-
Yeniden değerleme çalışmalarına erken başlanması
-
Vergi danışmanları ve bağımsız denetçilerle koordinasyon sağlanması
-
Gerekli muhasebe kayıtlarının zamanında güncellenmesi
-
Yasal defter ve belgelerin bu düzenlemelere uygun hale getirilmesi
2026 yılı yeniden değerleme oranının uygulanmasıyla ilgili detaylı teknik bilgilendirmenin, Maliye Bakanlığı tarafından önümüzdeki günlerde yayımlanması bekleniyor.