Ücretsiz randevu bulamayan vatandaşlar, “garantili vize” vaadi sunan şirketlere yüzlerce Euro ödemek zorunda kalıyor.
Son aylarda özellikle Schengen vizesi başta olmak üzere birçok ülkenin vize randevu sistemlerinde ciddi bir kriz yaşanıyor. Vatandaşların bireysel olarak randevu alabilmesi neredeyse durma noktasına gelirken, randevuların yazılımlar (botlar) aracılığıyla saniyeler içinde toplu şekilde kapatıldığı iddiaları kamuoyunda büyük tepki topluyor.
Randevular Saniyeler İçinde Tükeniyor
Vize başvurusu yapmak isteyen vatandaşlar, resmi randevu sistemlerine günlerce hatta haftalarca girmelerine rağmen boş tarih bulamıyor. Sistemlerin çoğunda randevuların açıldığı anda dakikalar değil, saniyeler içinde dolduğu görülüyor. Uzmanlara göre bunun temel nedeni, otomatik yazılımlar kullanılarak çok sayıda randevunun tek seferde alınması.
Bu durum bireysel başvuruları fiilen engellerken, sistemi düzenli şekilde takip eden sıradan vatandaşlar için adeta kapalı bir kapıya dönüşmüş durumda.
“Garantili Vize” Piyasası Oluştu
Ortaya çıkan boşluk ise aracılık yapan şirketler tarafından dolduruluyor. Sosyal medya ve internet siteleri üzerinden “garantili randevu”, “hızlı vize”, “önden randevu” gibi vaatlerle hizmet sunan şirketler, vatandaşlardan yüzlerce Euro talep ediyor. Randevuların ücretsiz olması gerekirken, yalnızca randevu almak için yüksek bedeller ödenmesi büyük bir adaletsizlik olarak değerlendiriliyor.
Vatandaşlar, sistemden bireysel randevu alamadıkları için bu şirketlere mecbur bırakıldıklarını ifade ediyor. Birçok başvuru sahibi, “Başka çaremiz yok, ya parayı ödeyeceğiz ya da seyahat planımız iptal olacak” diyerek yaşanan mağduriyeti dile getiriyor.
Ücretsiz Başvuru Neredeyse Hayal Oldu
Mevzuata göre vize randevularının bireysel ve ücretsiz şekilde alınabilmesi gerekirken, mevcut tabloda bunun neredeyse imkânsız hale gelmesi ciddi soru işaretleri doğuruyor. Sistem, fiilen aracılara çalışır bir yapıya dönüşmüş durumda. Bu durum hem fırsat eşitsizliğini derinleştiriyor hem de vize sürecini kamusal bir hizmetten çıkarıp ticari bir pazara dönüştürüyor.
Denetim ve Şeffaflık Çağrısı
Uzmanlar, randevu sistemlerinde bot kullanımını engelleyecek yazılımsal önlemlerin acilen devreye alınması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca aracı şirketlerin faaliyetlerinin denetlenmesi ve vatandaşları yanıltan “garanti” ifadelerine karşı yaptırım uygulanması gerektiği belirtiliyor.
Kriz büyürken gözler, konsolosluklara ve yetkili kurumlara çevrilmiş durumda. Vatandaşlar ise tek bir soruya yanıt bekliyor:
Vize randevuları gerçekten kimin için var?