Hükümet, son dönemde artan tartışmalara neden olan konut aidatlarına yönelik köklü bir düzenleme hazırlığı içinde. "Fahiş aidat" döneminin sona ereceği yasa taslağının detayları belli olmaya başladı.
Yasa Taslağının Temel Hedefleri
Taslağa göre, serbest piyasa koşullarında belirlenen kiraların belirli ölçütlere bağlanması ve "aşırı artışların" önüne geçilmesi amaçlanıyor. Ancak uzmanlar, düzenlemenin hem kiracıları hem de mülk sahiplerini memnun edecek dengeli bir formül aradığına dikkat çekiyor.
Öne Çıkan Düzenlemeler
-
Artış Oranı Sınırlaması: Kira artışlarının TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ile sınırlandırılması gündemde. Ancak bunun yanında belirli bir üst sınır da getirilebileceği ifade ediliyor.
-
Bölgesel Değerlendirme: İller ve hatta ilçeler bazında ortalama kira bedellerinin belirlenerek, bu rakamların belirli bir yüzde üzerinde kira istenememesi değerlendiriliyor.
-
Hakem Kurulu Mekanizması: Anlaşmazlık durumunda başvurulacak bölgesel hakem kurullarının oluşturulması planlanıyor. Bu kurullar, tarafların anlaşamadığı durumlarda "makul kira bedeli"ni belirleyecek.
-
Uzun Dönemli Kiralara Teşvik: 3 yıl ve üzeri kira sözleşmeleri için vergi indirimi gibi teşvik mekanizmaları taslakta yer alıyor.
Tarafların Tepkileri
-
Kiracı Dernekleri: "Geç kalınmış ama olumlu bir adım" diyen kiracı temsilcileri, özellikle büyük şehirlerde aidatların maaşların yüzde 50'sini aştığını vurguluyor.
-
Emlakçılar ve Mülk Sahipleri: "Piyasa dinamikleri göz ardı edilmemeli" diyen bu kesim, zorunlu deprem sigortası, vergi ve bakım maliyetlerinin kira belirlemede etkili olduğunu savunuyor.
-
Ekonomistler: Kontrollü serbestlik öneren uzmanlar, aşırı müdahalenin konut arzını azaltabileceği ve kayıt dışı kiraları artırabileceği uyarısında bulunuyor.
-
Danışma kurulu oluşturulacak
Site yönetim şirketlerinin denetimleri sayesinde sitelerde afet, yangın, sığınak, otopark, geri dönüşüm, iş güvenliği, erişilebilirlik, çocuk oyun alanları, süs havuzları, yeşil alanlar gibi konularda mevzuata uyulup uyulmadığı tespit edilip tedbir alınması sağlanacak. Bakanlık çatısı altında site yönetim usullerinin netleştirilmesi ve standarda bağlanması için danışma kurulu kurulacak. Bu düzenlemelerle hem site yönetimi profesyonel hale gelecek hem de site sakinleri daha güvenilir yapılarda yaşayacak.
3'te 2 çoğunluk yeterli
Yine 634 Sayılı Kanun'da yapılacak değişiklik ile toplu yapılardaki yönetim planlarının değiştirilmesi kat malikleri adına temsilciler kurulunun 5'te 4 çoğunluk koşulu 3'te 2 olarak düzenlenecek. Bu sayede site yönetimlerinin toplanma ve karar alma süreçleri kolaylaştırılacak, yaşanan sıkıntı ve aksaklıklar önlenecek.
Sonraki Süreç
Yasa taslağının önümüzdeki haftalarda TBMM'ye sunulması bekleniyor. Meclis'teki görüşmelerde tarafların talepleri doğrultusunda maddelerde değişiklikler yapılabileceği ifade ediliyor.
Düzenleme, özellikle büyük şehirlerde yaşanan konut krizi ve artan kira maliyetlerine çözüm arayışının somut bir adımı olarak değerlendiriliyor. Ancak dengeli ve uygulanabilir bir sistem kurulmasının, yasanın başarısı için kritik öneme sahip olduğu belirtiliyor.