Kentsel dönüşüm kredileri, yalnızca sıradan konut kredisi değil; riskli ve eski yapıların yenilenmesi ya da dönüştürülmesi için özel hazırlanmış bir destek programıdır.
Bu kredi türüyle hem eski, sağlıksız binanızın yerine dayanıklı bir konut inşa edebilir hem de devlet destekli uygun faiz/fon imkânlarından faydalanabilirsiniz. Süreci mercek altına almak ve kentsel dönüşüm kredisi şartları konusunu detaylıca öğrenmek için hesap.com’dan destek alabilirsiniz.
Özetle, kentsel dönüşüm kredisi almak için bina/konutunuzu “riskli yapı” olarak kabul ettirmek veya bulunduğu alanın “afet riski altındaki alan” olarak ilan edilmiş olması gerekiyor. Bu kapsamda kredi alabilecek gruplar genel olarak şunlar:
● Tapuda kayıtlı malik (yapı sahibi) gerçek kişiler.
● Riskli binada hissesi olanlar, kat malikleri, kat irtifakı/kat mülkiyeti sahibi olanlar.
● Riskli yapıda bir yıldan beri ikamet eden kiracılar (ve bazı durumlarda sınırlı ayni hak sahipleri - oturma hakkı gibi) de kredi ya da destekli dönüşüm kredisi alma hakkına sahip.
Bu üç grup, 2012 tarihli ve 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde kentsel dönüşüm kredilerinden yararlanabiliyor.
Kentsel Dönüşüm Kredisi Nedir, Hangi Durumlarda Verilir?
Kentsel dönüşüm kredisi; riskli yapı veya riskli alan statüsündeki binaların yıkılıp yeniden inşa edilmesi, güçlendirilmesi ya da güvenli konutlara dönüştürülmesi amacıyla verilen bir kredi türüdür.
Buna göre kredi şu başlıklarda kullanılabiliyor:
● Riskli yapının yıkılıp yeniden inşası için (yeni konut)
● Mevcut konutun güçlendirilmesi için (deprem/afet dayanıklılığı amacıyla)
● Riskli yapıda oturan kiracıların ya da hak sahiplerinin, başka konut alımı için yapılacak finansman desteği
Yani bu kredi hem “kendi evini yeniden inşa ettirmek” hem de “yeniden yerleşim” amaçlı olabiliyor. Çünkü kentsel dönüşüm sadece bina yenileme değil; aynı zamanda insanların güvenli, sağlıklı yaşam standardına taşınmasını hedefliyor. Bu sebeple kredi kullananlara genellikle devlet desteği, faiz desteği veya indirimli geri ödeme imkânları sunuluyor.
Kentsel Dönüşüm Kredisi Şartları Nelerdir?
Kredi başvurusunda banka ve devlet tarafından kabul görebilmek için bazı şartları taşımanız gerekiyor:
● Binanın ya riskli yapı olarak teknik ve resmi raporla tespit edilmiş olması; ya da bulunduğu alanın “riskli alan / dönüşüm alanı” olarak ilan edilmiş olması gerekir.
● Eğer malikseniz tapu kaydı (kat mülkiyeti/irtifakı), hisseli tapularda hissedar olmanız gerekir.
● Eğer kiracı iseniz, riskli binada en az 1 yıldır ikamet ediyor olmanız; bazı bankalarda bu süre ve ikamet şartı krediye başvuru için geçerli.
Bazı bankalar (kamu ve özel) ile bu kredilerden yararlanırken, üst limite dikkat edildiğini belirtmek gerek. Örneğin: bağımsız bölüm başına kredi desteği genelde 1.250.000 TL, toplam hak sahibi kapsamında ise kredi desteği sınırı belirleniyor. Kentsel dönüşüm kredisi ve diğer konut kredileri hakkında daha fazla bilgi için hesap.com üzerinden bankaların tekliflerini karşılaştırabilirsiniz.
Eğer birden fazla bağımsız bölüm, konut ya da işyeri sahibi iseniz, her bölüm için üst sınırlar uygulanıyor.
Kredi Başvurusu ve Kullanım Amaçları
Kentsel dönüşüm kredisi birkaç amaçla kullanılabiliyor:
● Mevcut riskli yapının yıkılıp aynı arsa üzerine yeni, güvenli konut yapılması
● Riskli yapıdan taşınma + yeni konut alma (edinme kredisi)
● Binanın güçlendirilmesi / depreme dayanıklı hâle getirilmesi
Bazı bankalar “yapım kredisi”, bazıları “edinme kredisi”, bazıları da “güçlendirme kredisi” olarak bu destekleri sınıflandırıyor. Kredi dışında, dönüşüm sürecinde sağlanan destekler arasında faiz desteği, uzun vade ve devlet hibeleri/kira yardımları da yer alabiliyor.
Kimler Avantajlı: Malik, Kiracı, Sınırlı Hak Sahibi?
● Malik (tapulu sahibi): Riskli yapının tapu sahibiyseniz ve resmi “riskli yapı” raporu varsa, kredi desteği alabilirsiniz.
● Kiracı: Riskli binada en az 1 yıl ikamet etmişseniz ve dönüşüm süreci kapsamında kiracıysanız, bazı bankalar kiracıları da kredi ya da kira desteği kapsamına alabiliyor.
● Sınırlı Ayni Hak Sahibi (örneğin intifa hakkı olanlar, oturma hakkı olanlar): Tapu sahibi olmasa bile, sınırlı hak sahibi statüsünde olanlar da başvurabiliyor.
Yani kredi sadece ev sahibi olanlara değil; dönüşüm öncesi binada yaşayan veya kullanım hakkı bulunan kiracı ve hak sahiplerine de açılmış durumda. Bu da süreci daha kapsayıcı hâle getiriyor.